Güven

Allah sevdiği kuluna dert verir derler ya? Az önce kahveyi çok sıcak içince dilim yandı ve tüm odağım dilim oldu. Böyle dünyevi dertlerden sıyrılıp tek bir şeye odaklanıp zihni dinlendirmek için mi dertler iyidir deniyor acaba? Tüm dertlerimiz böyle dilimizi yakmak gibi ufak tefek olsun…

Dün arkadaşımla buluştuk, konuştuk bol bol. Ilişkilerden konuştuk daha çok. O da bekar ve 40ın üstünde. 35ime kadar çok fazla görüştüğüm oldu dedi. Dikkat ettim de bekar olur yaşı 40 civarı ya da genel olarak 35+ olanlarda hep 20ler, 30 başları çok aktif geçmiş oluyor. Neden bittiler dedim, güven problemim var dedi hep bişey olacak diye korkuyorum güvenemiyorum dedi.

Bu yüzden bi yaşa kadar evlenmemiş kişilere sorunlu gözüyle bakılıyor işte. Ben de şu an bu kategorideyim. 40a yaklaşıyorum. Benim de o kadar çok seçeneğim oldu ki, bir sürü ilişkim oldu ama ciddiyete gidemedim bir türlü. Ve benim de sorunum güven idi. Ya yanılıyorsam, ya pişman olursam, ya üzülürsem, ya çok kötü biriyse ama rol yapıyorsa vs… Hayatta risk almadan bir yere gelinmiyor. Sevmek için de risk almak gerekiyor. Kalbini açman, sevmeye cesaret edebilmen gerekiyor… üzülürsen üzüleceksin kaçış yok, sadece süreci uzatıyoruz aslında. Anne-babamızı seviyoruz ama çok güvenilir harika insanlar mı? Hayır. Mükemmel yok zaten. Demek ki sevmek için harika insanı bulmaya da gerek yok. Makul olsun yeter.

“Amaan ben zengin olmaya bakayım, para her şeyi çözer her kapıyı açar nasılsa. Yaşlanınca da kendime bakıcı tutarım hem yalnız kalmam hem de bana bakar, ya da huzur evine giderim” falan diye düşündüğüm oldu ama işin ciddiyeti ile düşününce öyle kolay değil aslında. O günler uzak görünse de bi bakıcam 70 olmuşum, şu an 38 olduğuma inanamadığım gibi. Ben 10-20 yıl önce bu yaşımda bu şekilde olacağıma asla ihtimal vermezdim mesela.

Gerçekten zengin olacağının bir garantisi olmaması bir yana, diyelim ki geldim 79 yaşına bir sürü para, bir çok varlığım var ama bakıcılık için bile olsa o düzgün insanı nerden bulacağım? Ne malum rol kesip ölümemi beklemeyecekleri? İnsanlara o yaşta da güvenemezsin ki, hatta yaş aldıkça güvenmek belki daha bile zor olacak. 

Evlilik bu yüzden de ihtiyaç sanırım, en azından her akşam bir araya geldiğin biri var. İkiniz de birbirinize güvenmeyi, birlikte kalabilmeyi seçmişsiniz aslında eşit sayılırsınız. İki tarafın da benzer kaygıları var. Orası ikinizin de evi yani kaçış yok. Her gün iletişimde olduğun, yakın olduğun biri var, geleceği birlikte düşündüğünüz, dertleştiğiniz. Bu hayatı o kadar kolaylaştırır ki. Ama işte bunu yaşabileceğin insana denk gelmek şans, o şansı kendinde göremeyince de kimseye güvenemiyor insan… çünkü en başta belki de kendine güvenmiyor, kendini koruyabileceğine…

Özgüven

Özgüveni bence en önemli arttıran birincil şeyler şöyle:

1- Yemek yapabilmek. 

Kendini besleyebilir misin? Olur da dışarıdan alacak durumum ya da ortamın yoksa, çok ıssız bir yerde mesela, elindeki malzemelerle ortaya bir şeyler çıkarıp yiyebilir misin? Yemek yapmak için olmazsa olmaz ana malzemeleri biliyor musun? Elinin altında her zaman olması gereken yağ, soğan, salça, un gibi mesela. 

2- Araba kullanabilmek. 

Kendini bir yerlere götürebilir misin? Toplu taşımaların gitmediği, olmadığı yerlere gidebilmek için araba kullanıyor olmak büyük rahatlık. Araban olması ve her yere onunla gitmek çok güven veriyor. Bunu arkadaşım anlatınca fark ettim ben de. Kendim kullanmıyorum. Geçenlerde bir yere giderken vapura bindiğini ve bir türlü rahat edemediğini söyledi. Şaşkınlıkla nedenini sorduğumda, ya dönemezsem son seferi kaçırırsam vs diye düşündüğünü söyledi. Bir de sanırım o kadar insanlar iç içe olmak, sürekli özel araç kullananlar için tedirgin edici de olabiliyor. Bu açıdan bakarsak şehir içinde, merkezde ara ara toplu taşıma kullanmak sürekli araba sürmemek sosyolojik açıdan daha iyi olabilir. Ama gece vakti acil bir durum oluştuğunda, rotasız ya da toplu taşımanın olmadığı yerlere yolculuk yaptığında büyük rahatlık. 

3- Kişisel bakım, kendine iyi bakabiliyor musun?

Saçına, tırnağına, cildine, kaslarına… Kendinden, vücudundan haberdar mısın ve bedenindeki ihtiyaçları görüp karşılayabiliyor musun? Kendini tanıyor musun?

4- İç sesini duyabiliyor musun? 

Gün içinde kendinle konuşup duygusal ihtiyaçlarını da gözetebiliyor musun?

Bence tüm bunlar yapılabildiğinde kendinden emin bir şekilde mutlu bir hayat sürmek mümkün. Ama tabi ki insan sosyal bir varlık olduğu için insanlardan ilgi, sevgi, muhabbet de alacağız ve onlara da vereceğiz. 

Hayat bu kadar işte. 

Bu kadar erken uyandırılmak insanlık suçu gibi bişey

Burun kontrolüm için sabahın 6 çeyreğine alarm kurdum. Beş dk önce kendiliğinden uyansam da geri yattım, bi sağa bi sola dönerken alarm da çaldı zaten. Acaba bugün gitmesem mi diye kendimle savaş verirken alarm çalınca işe gittiğim günlere döndüm bir anda, ve anında uykum dağıldı, hızla yataktan çıkıverdim. Povlov’un köpeği gibi, ne kadar da koşullanmışım. Aslında hepimiz Povlov’un köpeği gibi değil miyiz. 

Hava karanlık ve hafif serinken kısık gözlerle zor bela hazırlandım çıktım. Sokak ışıkları yanıyor ve tek tük insanlar yürüyordu. Durağa doğru giderken sabah ezanı okundu. Durağa gidince akbilimi diğer montumun cebinde unuttuğumu fark ettim. Minibüslerin geçtiği caddeye yürümeye başladım. Normalde mezarlık içinden daha kestirme bir şekilde gittiğim bir cadde. Mezarlığın yanından geçerken şöyle bir göz ucuyla açık kapısından içeri baktım. Ürperip hemen önüme döndüm ve ilerideki sokaktan inmek için devam ettim. En azından sokak ışıkları vardı sokak yolunda. Hava hala karanlık ve araçlar farları açık bir şekilde geldikleri için gelen minibüsün nereye gittiğini görene kadar yanımdan geçiyorlardı. Neyse ki birine binebildim. En son 20₺ idi, zam gelince 26₺ olmuş. Şoförün uyarmasıyla üstünü tamamladım. 

Bu saat trafiğin ve kalabalığın henüz başlamadığı bir saat olduğundan en azından daha sakindi. Sabahın 7si. Minibüs tıklım tıkış değil, yollar boş. En azından bu yanı güzel. 8 gibi başlıyor asıl trafik.

Hastaneye gittiğimde 7 buçuk olmamıştı daha saat. Doktor kapısında önümde 5-6 kişi bekliyordu. Bu doktor her sabah daha 7 olmadan geliyor ve güleryüzle herkesle tek tek nasıl ilgilenebiliyor diye düşündüm. “Ne çok insan var işi gereği sabahın köründe uyanıp hizmet etmeye başlayan. Aslında günlük 8 saat mesai fazla bence, 5 saat kimin neyine yetmiyor ki? Sabah 10 öğlen 15 olsa ne olurdu ki çalışma saatleri. Çoğu iş yeri, çoğu çalışan mesai bitsin diye işleri bittiği halde vakit öldürüyor işyerlerinde. O süreçte kendi hayatına dair bir çok işi halledebilecekken masasında oturup saatlerin geçmesini beklemek zorunda kalıyor” diye düşündüm.

Özellikle de eski çalıştığım yerdeki memurlar geldi aklıma. İnsanlarla işi olmayan çalışanlar… ben birebir insanlarla görüşen bir masadaydım, ve günün her saati birileri gelebilir diye hep mesaideydim ama diğerleri işlerini erkenden halledip gün boyu keyif yapıyor ya da sıkıntıdan patlıyorlardı.

Bunca insan, bunca iş yeri en az 8-5 çalışanlarla dünyayı mı kurtarıyor? Bu kadar zaman karşılığında ne alınıyor ki? Düşünsene her sabah 8de kalkıp kendin için bir şeyler yapsan, gün boyu mesaideymiş gibi kendi hayatın için çalışsan kim bilir neler olurdu hayatında. Ama böyle kimse seni zorla işyerine çağırmadıkça ne sabah 8de çalışmaya başlıyorsun ne de hayatın için bişeyler yapmaya. 

Aylardır evdeyim, çok şükür iyi durumdayım şu an. İşyerine harcadığım zaman ve emeği kendi hayatıma yönlendiririm ve uçar giderim sanıyordum ama gün boyu pinekleyip hiçbir şey yapmak istememe şeklinde devam etti, ediyor. Sanki ciddi bir şeylere kalkışsam bir daha yine kendimi kurtaramayacağım gibi bir korku var içimde sanırım. 

Doktor kontrolünden sonra, eski işyerime yakın olduğu için arkadaşlara haber verip zamanında mesai öncesi hep gittiğimiz kahveciye gittim. Buluştuk konuştuk. Ben hala uyanamamış olduğum için konuşurken bazen cümle kurmakta zorlandığım oldu. Sonra onlar mesai başlıyor diye gittiler, ben tek başıma oturmaya devam ettim. Şu an saat 08:58, gün aydınlandı, güneş kendini göstermeye başladı. Kahvemi bitirdim ama hala biraz oturasım var, hemen kalkmayacağım. Ortalık hareketlenmeye başladı, herkes bir yerlere doğru gidiyor. İşe, okula… Kimileri cafelerde kahve, çay, kahvaltı, sigara… bi şekilde kendilerini ne uyandıracaksa onunla uyanmaya çalışıyorlar.

Arkadaşım öğlene kadar kal öğlen de birlikte geçirelim dedi ama o kadar kalacağımı sanmıyorum. Bu kadar yetti bugünlük.

Şu an cafede oturuyorum hala ve arka masamda bir kadın oturdu, sürekli telefon görüşmeleri yaparak iş ile alakalı konuşuyor. Herkes fiziken bir ofis ortamına gidip çalışmıyor, bazıları da böyle cafe kenarlarında laptop ve telefonla mesaide. Böyle bir iş daha vahim geliyor aslında bana. Bir ofis ortamının olması en azından o ofisten çıktığında özgür hissettirir ama bir mekan yoksa her yerde çalışabiliyorsan o zaman her yer ofis gibidir o mesai kafasından çıkmak daha zor olur bence. Anca çok sevdiğin, iş gibi görmediğin bir iş olacak öyle olursa başka. Kendi işin olacak, istediğin zaman çalışacaksın, o belki daha keyifli olabilir.

Sabah minibüste gelirken hayatı sorgulayarak geldim. Doktordan çıkıp arkadaşlarla buluşmaya giderken hala hava karanlık ve serindi. 

Normal şartlarda bir hayat sürebilmek için çalışmak şart. Para kazanmak şart. Tüm insanlık bir şekilde bir alanda çalışmaya zorlanıyor yani. Ve günün en büyük ve en verimli kısmı çalışma hayatına ayrılıyor. Sabahın karanlığından akşam karanlığına kadar… acaba birileri insanlar çok fazla düşünemesin diye mi böyle bir şeyi insanlığa kabul ettirdi? Yavaş yavaş empoze edildi ve artık bu düzenden çıkılamıyor mu? Başka bir şey düşünecek zamanları olamayacak kadar insanların enerjilerini tüketmek mi istiyorlar işyerlerinde? 

Doktor sırasını beklerken, “mesela evliler eşinin kusurlarını da görmez belki böylece, çünkü eşine o kadar dikkat edecek enerjisi de kalmaz. Ya da çocuğuyla detaylı bir şekilde de ilgilenemez.” Belki eşe o kadar dikkat edemeyecek kadar yoğun olmak evliliği sürdürmekte kolaylık sağlar ama birlikte zaman geçirmek bu kadar azken anlamsız bir kopukluk da olabilir. Çocukla çok fazla ilgilenememek onunla kurulan bağın güçlenmesini engelleyebilir. 

Ama bir yandan da boş kalınca en ufak şeyleri bile düşünüp kafaya takacak noktaya gelmektense bir yerlerde iş güçle uğraşmaktan buna vakit kalmaması daha mı iyi? Peki bunun için birilerinin bizi emri altında çalıştırması mı gerekiyor illa ki?

İşten ayrıldığım süre boyunca bazen boşlukta hissedip bazen de çok fazla düşündüğümü fark ettim. O mesai yoğunluğunu sanki bu şekilde hayatımda devam ettiriyor gibiydim. Etrafımdaki insanlara sardım, içime kapandım, bazen gezdim tozdum keyif yaptım bazen dibe battım. 10 yıllık kesintisiz iş hayatından sonra birden bu rahatlama afallatmadı beni diyemem. Bir yandan hayatıma bir şeyler katmaya çekiniyorum yine bir şekilde zincire vurulmuş gibi hissedersem diye. Bir yandan da boş boş geçerse günlerim her şeyi kafaya takarım meşgul olmam da lazım diyorum. Belki de çok acele ediyorum, akışta kalmam gerek.

Saat 09:19 oldu. Artık kalkayım. Yıllarımı verdiğim işyerimin yanından geçip biraz kafama göre dolanacağım.